Het is alweer enige tijd geleden dat ik rond kerstmis in Nantes vertoefde, maar ik vind nu pas een moment om over dit bezoek te schrijven. En dan vooral over het royale aanbod aan straatkunst. Daarvoor is zelfs een speciale wandelroute bedacht – de twaalf kilometer lange ligne verde, een groene lijn die volgers kriskras door de West-Franse stad langs artistieke kunststukjes voert. Ik moest hieraan denken toen ik voor dit e-zine Daphne van der Wal sprak. De kersverse voorzitter van de NVTL roept in de rubriek Niet te missen … op de komende maanden naar de Sonsbeektentoonstelling in Arnhem te gaan. Volgens Van der Wal zorgt kunst in de openbare ruimte dat mensen een stad pas echt beleven. Oog in oog met standbeelden en installaties worden we gedwongen om stil te staan, waardoor we echt kijken, echt luisteren, echt voelen. In Nantes gebeurde dit aan de lopende band. Bijvoorbeeld laat in de avond op dat kleine schattige pleintje waar een levensgroot edelhert je plotseling aanstaart. Wat doet dat dier hier, wat wil de maker mij vertellen? En veel belangrijker: wat voor pleintje is dit eigenlijk?
De dag erop gaan we langs pingpongtafels in alle soorten maten – herkenbaar, maar toch bevreemdend –, een blobachtige kiosk van Joep van Lieshout en een vrouwengezicht dat je als een nimf van onder water aankijkt. Langs de kade staan 18 kleurige ringen van het duo Daniel Buren en Patrick Bouchain. Elke cirkel biedt weer een andere blik op het water van de Loire en de stad.
Hoogtepunt is de mechanische olifant die, als onderdeel van het fantastische museum Les Machines des Nantes, door het oude havengebied van het Île de Nantes banjert. De interactie met het meelopende publiek is fenomenaal, de waterspuitende slurf doet kinderen gieren van het lachen. De wandelende olifant activeert de openbare ruimte zoals geen bankje of speeltoestel dat kan: mensen maken echt contact. Voor even ervaren we een groepsgevoel.
Mark Hendriks, hoofdredacteur
Slikken, strandjes, biezen en bomen omgeven nieuw kantoorpand
Het logistieke bedrijf Den Hartogh heeft een nieuw onderkomen. Enkele loodsen op de kop van de Sluisjesdijk in Rotterdam zijn omgebouwd tot kantoren en werkruimtes. Opvallend is de door Buro Harro ontworpen buitenruimte. In een door beton, asfalt en basalt gedomineerde omgeving introduceerden de landschapsarchitecten riviernatuur: slikken en strandjes, flauwe glooiingen en rivierduinplanten, biezen en bomen. De binnentuin is ontworpen als een verzameling van plantenborders omgeven door rotsblokken en paden van zwart split. Bij het bedrijfsrestaurant ligt een verhoogd terras. Aan de buitenzijde kregen de kade en de parkeerplaats een stoere inrichting, met betonnen lopers waar in de kieren en tussen de parkeervakken bomen, bloemen en planten groeien.
Project buitenruimte van kantoorpand
Locatie Rotterdam
Ontwerper Buro Harro
I.s.m. Braaksma & Roos Architectenbureau, CAS
Opdrachtgever Den Hartogh exploitatie maatschappij
Uitvoering VIC Landscapes
Omvang 24.000 m2
Periode van ontwerp 2022-2025
Realisatie 2026
Foto’s Sebastian van Damme
van het internet
De wooncrisis verklaard
Dakloosheid, torenhoge huizenprijzen en starters die hun halve salaris aan huur kwijt zijn. Al jaren zeggen we dat het oplossen van de wooncrisis de hoogste prioriteit krijgt, maar er gebeurt weinig. Hier leggen journalist Thomas Bollen en illustrator Carlijn Kingma op beeldende wijze uit wat er mis is met het systeem dat de wooncrisis in stand houdt.
Onderwaternatuur
De korte film Sloot laat ons anders kijken naar een oer-Hollands fenomeen. Wat voor velen niet meer is dan een smalle watergang, blijkt een levend ecosysteem vol verhalen.
Sloopkaart
In ons papieren juninummer verkennen we in een door gasthoofdredacteuren Michelle Provoost en Wouter Vanstiphout samengesteld dossier, de oproep om niet meer te slopen. Relevant in dit verband is de pas verschenen Sloopkaart van Nederland. Hiermee wil de Nederlandse tak van het Architects Climate Action Network aandacht vragen voor de bizarre werkelijkheid van de Nederlandse sloopwoede – per dag gaan maar liefst 43 gebouwen tegen de vlakte.
ONDERTUSSEN IN ... rome
Project toekomstvisie voor grootstedelijk gebied
Locatie Rome, Italië
Ontwerpers OMA, Okra landschapsarchitecten
I.s.m. IT’S, LGSMA, NET Engineering, Open Impact, Artelia, Atribune, Costanza Profumo,
Fiamma Montezemolo, Davide Marino, Elena Granata
Opdrachtgever ROMA Regeneration
Status studie
Omvang 5352 km²
Op verzoek van de stichting Roma Regeneration, een stichting die zich inzet voor duurzame stedelijke ontwikkeling, ontwierpen de Nederlandse bureaus Oma en Okra een toekomstvisie voor de Italiaanse hoofdstad. Centrale vraag: hoe verhoudt een stad die zo getekend wordt door geschiedenis en cultuur zich tot groei? Anders gezegd: hoe voeg je lagen toe die recht doen aan de essentie en ijzersterke identiteit, en tegelijkertijd innovatie in de hand werken, en economische ontwikkeling mogelijk maken. En dat alles ook nog eens zo sociaal en duurzaam mogelijk. Het toekomstbeeld steunt op vier pijlers. De eerste is het landschappelijke karakter van Rome – vanwege de landerijen, rivieren, parken en bossen die overal de stad insteken. De ontwerpers zien vijf van zulke groene scheggen als dragers voor natuurherstel, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Ook in deze ecologische hoofdstructuur: mobiliteithubs waar automobilisten kunnen overstappen op ov of fiets. Andere pijlers betreffen de spreiding van toeristen om het overvolle centrum te ontlasten, de aanleg van vijf kenniscampussen en het hergebruik en de herontwikkeling van lege gebouwen en verlaten terreinen.
Feminst-urbanist Nourhan
Bassam over hoe het vrouwelijk perspectief gemeengoed kan worden.
Van de BNSP en de NVTL
Op 30 juni wordt De Dag van de Ontwerpkracht gehouden in de Kunstlinie in Almere. Het is dé ontmoetingsplek voor professionals uit architectuur, interieur, civiele techniek, landschap, stedenbouw, planologie en andere disciplines in het ruimtelijke domein. Op de dag worden ideeën uitgewisseld, nieuwe perspectieven ontdekt en wordt samengewerkt aan de leefomgeving van morgen.
Op het programma onder meer de Vitruviuslezing en de uitreiking van de PONL Bokaal. Ook zijn er 24 veelzijdige deelsessies, zoals een workshop over Almere Pampus, een masterclass over de Nota Ruimte en een debat over stadsbouwmeesters. Er is een speciaal tarief voor de leden van de BNSP en NVTL en er is een beperkt aantal gratis tickets voor studenten en jong professionals tot 25 jaar via de website van de Kunstlinie.
Niet te missen …
Landschapsarchitect Daphne van der Wal is de nieuwe voorzitter van de NVTL. Ze roept iedereen op om deze zomer de tentoonstelling Sonsbeek in Arnhem te bezoeken.
‘De Sonsbeektentoonstelling is sinds 1949 een instituut voor kunst in de openbare ruimte, dit wordt de dertiende editie. Ook dit keer zijn kunstenaars uit binnen- en buitenland uitgenodigd om verspreid over de stad met kunstinstallaties aan de slag te gaan. Kunst in de openbare ruimte gaat me aan het hart – ik ben ooit afgestudeerd op dit thema.
‘De slogan van de openingsceremonie is “ik hoef geen tuin, ik deel een park”. Zeer relevant voor ons vakgebied, omdat we toegaan naar minder privéruimtes en meer gedeelde ruimtes. Wat betekent dit voor het eigendom, hoe zorg je dat iedereen zich thuisvoelt? Hoe houd je plek voor planten en dieren? En hoe creëer je een gevoel van eigenaarschap? Het brede thema van de tentoonstelling is “herinnering als levende daad”. Ook dat spreekt me aan. Als landschapsarchitecten leren we om door ontwerp recht te doen aan de vele historische lagen en verschillende perspectieven op een plek en ik ben benieuwd hoe de kunstenaars hiermee omgaan.
‘Uit eerdere edities kan ik me het Flying Greenhouse van Thomas Saraceno herinneren. Het is fascinerend dat je daar met veel verschillende mensen naar kijkt en daardoor onderlinge verbinding voelt. Kunst laat je anders kijken naar alledaagse dingen. Zo kent iedereen de waterval in Park Sonsbeek, maar door het werk van Rob Voerman tijdens de editie van 2016 ging ik de waterval pas echt zien, horen, voelen.’
Nog geen abonnee, maar wel benieuwd naar de volgende editie?
Kijk hier voor onze abonnementen en aanbiedingen.
Mocht u als Blauwe Kamerabonnee het e-zine niet in uw e-mail ontvangen
dan beschikken wij mogelijk niet over uw juiste e-mailadres.
U kunt uw e-mailadres hier
doorgeven.